Nummer 11-12: November-December 2003

11122003_Cover


Onderwijs in Amsterdam

Allemaal zijn we wel eens naar schoolgegaan. Alleen als u nu 115 jaar oud bent, kunt u de leerplicht (sinds 1901; tot dertienjarige leeftijd) geheel ontlopen hebben.

Onderwijs genieten we vooral in onze jeugd, als we de wereld en onszelf aan het ontdekken zijn. Die ervaringen zijn niet altijd leuk, maar wel altijd ingrijpend – hoeveel details ervan ons nu ook ontschoten zijn. En onderwijs dient niet alleen onszelf, maar ook ‘het nut van het algemeen’, maar ook voor de samenleving, “Want voor elk geslacht van kinderen dat men dupeert, gaat de tijd van opvoeding voorbij en wij kunnen niet goedma­ken het­geen men aan hen bedorven heeft.", aldus de Amsterdamse oud-onderwijzer Theo Thijssen, in 1933 in de Tweede Kamer. Zélfs de Nederlandse regering heeft dat onlangs ontdekt. We gaan er dan ook vanuit dat dit thema geen enkele lezer geheel onberoerd zou laten.

In de laatste eeuw groeide de welvaart en werd de leerplicht meermalen verlengd. Iedereen volgt nu voortgezet onderwijs en steeds meer Amsterdammers bereiken zelfs de universiteit. Daarnaast kwam het volwassenenonderwijs op. Het aantal opleidingen in Amsterdam is dan ook zó groot, dat we aan die diversiteit onmogelijk recht konden doen. Gemakshalve hebben we het hoger onderwijs hier geheel buiten beschouwing gelaten; het lager onderwijs/basisonderwijs krijgt de meeste aandacht, want daar hebben we allemaal ervaring mee. Wij hopen dat u dit themanummer leerzaam vindt, maar ook dat het u af en toe in net hart raakt.

Peter-Paul de Baar

hoofdredacteur



Op het omslag: Schoolmeisje omstreeks 1950. Op de voorgrond haar 'inktlap', waaraan de kroontjespen kon worden afgeveegd. Nationaal Onderwijsmuseum.

- Rijk en arm, wit en zwart
- Aap, zaag, banaan
- Gevangenis of gemeenschapsruimte?
- Stukkies draaien
- De Nieuwe Huishoudschool
- Het Vondelgymnasium (1957-1968)
- Soort bij soort